Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση χωρίζεται σε 3 περιόδους ανάλογα με την ψυχοσωματική ωριμότητα του παιδιού, στην προσχολική ηλικία, στη σχολική ηλικία και στην εφηβεία. Σεξουαλική διαπαιδαγώγηση παιδιών και εφήβων

Προσχολική ηλικία

Τα μικρά παιδιά ενδιαφέρονται πολύ για το σώμα τους, ήδη από την ηλικία των 2-3 ετών. Σε ηλικία 2-6 ετών αρχίζουν και οι πρώτες ερωτήσεις, προς τη μητέρα κυρίως.

Οι απαντήσεις στα παιδιά αυτής της ηλικίας θα πρέπει να είναι απλές και σωστές. Επίσης θα πρέπει να είναι καθησυχαστικές, π.χ. ότι τα αγόρια είναι διαφορετικά φτιαγμένα από τα κορίτσια, ώστε να μη δημιουργούνται προβλήματα ζήλιας ή φόβου.

Όλα αυτά προϋποθέτουν εκπαίδευση της μητέρας και φυσικά παίζει ρόλο και το μορφωτικό της επίπεδο.

Σχολική ηλικία

Οι καλύτερες ηλικίες για μαθήματα σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης είναι οι ηλικίες 8-12 ετών. Τα παιδιά αυτής της ηλικιακής ομάδας χρειάζονται πλέον λεπτομερείς πληροφορίες.

Συγκεκριμένα τα κορίτσια ενδιαφέρονται να μάθουν για το τι συμβαίνει στο σώμα τους (έμμηνος ρύση, εγκυμοσύνη, αύξηση στήθους κ.α.), ενώ τα αγόρια για το ρόλο τους στη διαδικασία της αναπαραγωγής και της γέννησης ενός παιδιού κ.α.

Οι ερωτήσεις εδώ είναι είτε απλές είτε περίπλοκες, όπως π.χ. πονάει κανείς κατά την περίοδο, τι είναι οι όρχεις, τι δουλειά κάνουν, τι δουλειά κάνει η μήτρα, γιατί έρχεται η έμμηνος ρύση, πως γίνονται τα δίδυμα κ.λπ.

Πρέπει να τονιστεί ότι ο παιδίατρος, οι γονείς και όποιος άλλος επιληφθεί της ενημέρωσης θα πρέπει με σοβαρότητα να ενημερώσει σωστά το παιδί.

Είναι σημαντικό το παιδί να αποκτήσει την εμπιστοσύνη αυτού που θα τον ενημερώσει, γιατί σε αντίθετη περίπτωση δεν θα ρωτήσει πάλι. Έτσι θα προσπαθήσει να ενημερωθεί από άλλη πηγή – που πιθανόν να μην είναι και η καταλληλότερη.

Σοβαρότητα, υπευθυνότητα, αλήθεια, δόμηση εμπιστοσύνης, είναι το μυστικό για τη σωστή σεξουαλική ενημέρωση των παιδιών αυτής της ηλικιακής ομάδας.

Εφηβεία

Η εφηβεία είναι η δυσκολότερη ηλικία για να μπορέσει κάποιος να προσεγγίσει ένα άτομο και τούτο διότι η εφηβεία κυριαρχείται από την επαναστατικότητα των νέων και την αμφισβήτηση κάθε κατεστημένου, αλλά ταυτόχρονα και από αυθορμητισμό και ανωριμότητα.

Αυτά τα στοιχεία συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα και γι’ αυτό η προσέγγιση του εφήβου είναι δυσκολότερη και χρειάζεται υπομονή και επιμονή. Ο έφηβος θα επικοινωνήσει μόνο αν αποκτήσει σε ένα άτομο εμπιστοσύνη.

Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση του εφήβου περιέχει πολλές παραμέτρους. Δεν αρκεί ο έφηβος να γνωρίζει μόνο πως λειτουργεί το σώμα του, τη διαδικασία αναπαραγωγής και τις ανατομικές λεπτομέρειες των γεννητικών οργάνων (ανατομία, λειτουργία και υγιεινή που είναι μέρος της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης).

Ο έφηβος χρειάζεται, αλλά ταυτόχρονα ζητά να μάθει και για τα αισθήματα που είναι αλληλένδετα με τη σεξουαλική ορμή αλλά και την αγάπη.

Πρέπει να μάθει για τις υποχρεώσεις που δημιουργεί μια μόνιμη σχέση και αργότερα ο γάμος. Χρειάζεται να μάθει πως μπορεί η δική του σεξουαλική ζωή να επηρεάσει τη ζωή των άλλων.

Πρέπει, τέλος, να του δώσουμε να αντιληφθεί ότι μέσα στην ένταξή του στην κοινωνία υφίστανται και στη σεξουαλική συμπεριφορά περιορισμοί τους οποίους πρέπει να αποδεχθεί.

Ο παιδίατρος δρα όχι ως προέκταση των γονέων του εφήβου, αλλά και ως ένας μεγάλος φίλος του. Τα θέματα που προκύπτουν στην ηλικιακή αυτή ομάδα είναι θέματα που άπτονται της ιδιωτικής ζωής του νέου και ο παιδίατρος θα πρέπει με κατάλληλο τρόπο:

α) Να μάθει για την ερωτική ζωή του εφήβου, αν δηλαδή έχει σεξουαλική επαφή, αν ικανοποιείται από αυτή κ.α.

β) Να αντιληφθεί την πιθανή ύπαρξη ομοφυλοφιλικών τάσεων ή σχέσεων.

γ) Να ασχοληθεί με τον αυνανισμό (κυρίως των αγοριών). Είναι φαινόμενο φυσικό και νομίζω ένα στάδιο από το οποίο διέρχονται οι νέοι.

δ) Να εντοπίσει τις γνώσεις του νέου σε θέματα προφύλαξης από πιθανή εγκυμοσύνη, αλλά και σε θέματα προφύλαξης από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.

Σεξουαλική διαπαιδαγώγηση παιδιών και εφήβων

Πηγή:  Α’ Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών και Κέντρο Πρόληψης και Υγείας των Εφήβων

Σ’ αρέσουν τα άρθρα μας; Ακολούθησε τη σελίδα του LoveLife και στο Facebook.