Η αϋπνία είναι ένα συχνό και βασανιστικό πρόβλημα για μεγάλη μερίδα του πληθυσμού, σύμφωνα με τα διεθνή στοιχεία. Η αϋπνία διακρίνεται σε παροδική και χρόνια.

Η παροδική, διαρκεί λίγο, μπορεί όμως να επανεμφανίζεται και οφείλεται σε κάποιον εξωγενή παράγοντα και περνά χωρίς θεραπεία. Ως χρόνια αϋπνία χαρακτηρίζονται οι διαταραχές του ύπνου που συμβαίνουν τουλάχιστον 3 νύχτες ανά εβδομάδα και διαρκούν πάνω από 3 μήνες.

Το καθημερινό άγχος είναι συχνή και σημαντική αιτία αϋπνίας, η οποία και αύτη με την σειρά της επιτείνει το άγχος.

Η χρόνια αϋπνία οφείλεται σε πολλές αιτίες, όπως: αλλαγές του περιβάλλοντος, ακατάλληλες συμπεριφορές, αλλαγές στις ώρες εργασίας, παθήσεις και φάρμακα.

Σύμφωνα με τις σύγχρονες απόψεις η αϋπνία είναι αποτέλεσμα της εγκεφαλικής λειτουργίας με διαταραχή του ρυθμού εγρήγορσης – ύπνου.

Υπάρχουν παθολογικές καταστάσεις οι οποίες προκαλούν αϋπνία όπως : η ρινίτιδα, η παραρινοκολπίτιδα, το άσθμα, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, οι παθήσεις του γαστρεντερικού, οι αρθρίτιδες, οι ενδοκρινοπάθειες, οι εγκεφαλοπάθειες, τα ψυχικά νοσήματα, η οσφυαλγία, ο χρόνιος πόνος, η συχνουρία,  το σύνδρομο των ανήσυχων ποδών, η υπνική άπνοια και άλλες.

Ακατάστατες ώρες του ύπνου

Η συμπεριφορά και η καθημερινότητα συνδέονται με την αϋπνία και την προκαλούν ή την επιτείνουν. Το είδος της εργασίας και το ωράριο, ο μεσημβρινός ύπνος, οι ακατάστατες ώρες του ύπνου, η ενασχόληση με άλλα θέματα στο κρεβάτι, οι συνθήκες του περιβάλλοντος, φωτισμός, θόρυβος, θερμοκρασία, ενοχλήσεις, η σωματική κόπωση πριν την κατάκλιση, το είδος και η ποσότητα της τροφής το βράδυ, το αλκοόλ, η καφεΐνη, το κάπνισμα επηρεάζουν τον ύπνο.

Η διάγνωση και η αντιμετώπιση της αϋπνίας είναι ιατρικό ζήτημα. Οι ιατροί χρησιμοποιούν διάφορους τρόπους για να διαγνώσουν και να εκτιμήσουν την αϋπνία. Έχουν αναπτυχθεί ιατρεία, εργαστήρια, μέχρι και κλινικές που ασχολούνται αποκλειστικά με τις διαταραχές του ύπνου.

Ποια φαρμακευτική αγωγή ταιριάζει σε κάθε περίπτωση το αποφασίζουν από κοινού ο γιατρός και ο ασθενής. Όσον αφορά στις εναλλακτικές μεθόδους θα πρέπει επίσης να λαμβάνετε ιατρική συμβουλή για να αποφύγετε πιθανές επιπλοκές.

Για τη θεραπεία της αϋπνίας, υπάρχουν αρκετά πράγματα που μπορεί από μόνος του να κάνει κάποιος ώστε να βελτιώσει τον ύπνο του.

Τεχνικές χαλάρωσης όπως οι μυϊκές τάσεις και χαλάσεις, οι ελεγχόμενες αναπνοές, ο διαλογισμός και οι θετικές σκέψεις, ο έλεγχος των εξωτερικών ερεθισμάτων, η καθιέρωση σταθερών συνηθειών βοηθούν στη βελτίωση του ύπνου.

Πρακτικές συμβουλές:

Καθιερώστε ένα σταθερό ωράριο ύπνου

Πηγαίνετε για ύπνο, χωρίς αναβολή, όταν νυστάξετε

Χρησιμοποιείτε το κρεβάτι μόνο για τον ύπνο ή τον έρωτα

Μην ασχολείστε με άλλα θέματα όταν ξαπλώνετε

Φροντίστε το περιβάλλον του υπνοδωματίου (θόρυβος, φωτισμός, θερμοκρασία, ενοχλήσεις)

Βγάλτε από το υπνοδωμάτιο τις ηλεκτρονικές συσκευές

Να μην καταναλώνετε βαριά και πλούσια δείπνα

Περιορίστε, ιδίως το βράδυ, τα αλκοολούχα και καφεϊνούχα ποτά (καφές, τσάι, coca cola, μαύρη σοκολάτα)

Παίρνετε νωρίς πριν την κατάκλιση τα τυχόν φάρμακα σας που έχουν διεγερτικές ιδιότητες (συμβουλευθείτε το φύλλο οδηγιών χρήσεως και τον ιατρό σας)

Όταν πηγαίνετε για ύπνο ξεχάστε τις έγνοιες σας

Μη κοιμάστε το μεσημέρι ή έστω ο μεσημεριανός υπνάκος να μη διαρκεί πάνω από 30΄

Να ασκείστε τακτικά αλλά να έχετε τελειώσει την άσκηση τουλάχιστον 3 ώρες πριν από τον ύπνο.